Fraseologie

Buiten

Het was vandaag te warm om binnen te tekenen; zelfs buiten in de schaduw zag ik kans om met een zweetvinger een stukje van de parasol-stok uit te vegen...

Plaagstok

Er speelde een plagerig glimlachje rond zijn mond terwijl hij de compositie maakte van mijn oefening voor vandaag. Toen ik zag waar hij mee bezig was, vroeg ik hem lichtjes in paniek of het nog sneller kon met het opdrijven van de moeilijkheidsgraad. "Nee," gniffelde hij, "maar gij gaat dat kunnen."

Terwijl hij anders vaak langskomt, vroeg hij nu na een tijdje van ver: "Ben je al gestart?" (mensen die ook tekenen zullen beamen dat een beginneling moeite heeft met een leeg blad. Waar moet je in 's hemelsnaam beginnen...) Ik was al gestart en hij liet me rustig doen. Pas na een hele tijd kwam hij kijken.

Grote ogen, zijn handen grepen in zijn witte haardos. "Jáaa!" riep hij uit, "goed gedaan voor een eerste keer!" En stilletjes voegde hij eraan toe: "Ik had eerlijk gezegd nooit gedacht dat je dit op papier ging krijgen". Ik kreeg nog een paar aanwijzingen voor verbeteringen aan het figuurtje -de liggende vaas was toen al hopeloos mislukt- en kon gaan schaduwen. Hij vertrok voor ik helemaal klaar was.

Ik heb veel geleerd van zijn plagerij. Nu weet ik dat ik écht betere resultaten haal als ik een tafelezel gebruik. Op zijn aanraden begon ik er verleden les mee. Deze oefening ging vooral over 'verhoudingen'. Ik zie nog veel over het hoofd. Toch ben ik blij en fier dat hij zijn slag niet heeft thuisgehaald, de plaagstok...

Van een sauspan en een badeend

Het was snikheet en haast niemand daagde op voor de les. De leraar wilde iets afwerken waar hij al veel te lang naar zijn zin aan bezig was en dus nam ik een kijkje in de kast met voorbeeld-onderwerpen. Helemaal vanachter op een schab ontdekte ik een sauspannetje. "Ga je dát tekenen?" klonk het vanachter de ezel, "Niet direct een eenvoudig voorwerp hoor! Probeer maar, als ik hier klaar ben, kom ik je helpen."

Hij kwam niks te vroeg want al snel liep ik vast, maar het werd een leerrijke, bijna-privéles over kijken, proporties, negatieve ruimte (de opening in het oor van de sauspan) en schaduwen met een grafietstaafje. Met veel aanwijzingen en aanmoediging werd het nog een toonbare tekening (op het schoteltje na).

 

In de loop van de week die volgde, zocht ik thuis naar een ander voorwerp met veel gebogen lijnen. Ik liet het servies voor wat het was, één sauspan is echt genoeg! Toen ik mij nog maar eens ging opfrissen in de badkamer, stond ik plots oog in oog met mijn onderwerp...

 

Het badeendje werd mijn huiswerk. Ik was er nogal tevreden over, de leraar ook. De schaduw is hier en daar voor verbetering vatbaar, maar de proporties zijn hélemaal in orde en ik kreeg zelfs een complimentje voor de achtergrond.

Het eendje bleef gewillig stilzitten. Een luxe die ik volgende keer zal moeten missen: schetsen van personen in een interieur...

Teken eens een doos

“Tracht tegen de volgende les eens een doos op papier te krijgen”, zei hij. Ik ging aan de slag met een doos papieren zakdoekjes.

Het resultaat was niet onverdienstelijk volgens mijn medeleerlingen, maar toen hij het zag kon hij een vrolijk lachje niet onderdrukken. “Welwel”, sprak de meester, “dan zullen we ons nu maar eens buigen over de principes en de technieken van het perspectief…

Een tipje van de sluier is al voldoende om mij wéken zoet te houden…

Eersteling

Hij had pretlichtjes in zijn ogen als ik binnenkwam. "Ach, ja..." Hij herkende me nog.

Een groot stuk stevig karton deed dienst als tekenplank. Een vel bruin (inpak)papier werd er achterstevoren met de hoeken op gekleefd. Uit een doos met allemaal overschotten van teken- en kleurpotloden viste hij een houtskoolpotlood en een beetje later kwam hij nog een stukje wit conté-krijt brengen. De uitleg van wat en waarom kreeg ik terwijl hij een stilleven bouwde.

Op een tafel die wat verder stond, zette hij een gevouwen stuk karton als achtergrond, daarvoor een kruik en een -deels afgerolde- rol toiletpapier op een doekje. Links daarvan op de grond, een geïmproviseerde staander met twee spots.

Toen zijn opstelling klaar was, had ik reeds de theoretische basisbegrippen over voor- en achtergrond, licht en schaduw, compositie en perspectief gehoord. "Dit herhaal ik nog wel een keer of honderd", verzekerde hij me toen hij mijn overrompeling merkte. Gelukkig.

Daarna ging het heel geleidelijk. Uitleg over verhoudingen en plaatsen van markeringen. Een voorbeeld. "Nu jij." Een basisschets - mijn mooie lichtblauwe kneedgom is al danig van pas gekomen en neigt nu eerder naar grijs. Elk kwartier kwam hij eens kijken en gaf aanwijzigen. Een klein streepje hier, een nadruk daar en langzaam kwam er diepte in mijn tekening.

Andere, allemaal gevorderde leerlingen waren in de weer met verf, aquarel, en pastel. Eén collega-beginneling werkte ook aan het 'stilleven met wc-papier'. Zij moest spijtig genoeg al vlug vertrekken, zodat ik alleen als groentje achterbleef. Druppelsgewijs kwamen de anderen eens kijken. "Maar dit is goed hoor", "Heb jij nog getekend?" Ik wist niet wat ik hoorde. De leraar trad hen bij: "Voor een eerste werkje is dit héél presentabel, ze heeft het zeker in zich." Ik wist niet waar kijken van fierigheid.

Nadat ik er mijn naam en de datum had opgeschreven, fixeerde hij mijn tekening met haarlak. Anders zou ze vies worden door de houtskool.

"Als je tijd hebt, oefen dan tegen volgende week eens om met één trek een sluitende ovaal te tekenen en tracht misschien een schoendoos op papier te krijgen. Zorg wel voor voldoende lichtinval en let op de dingen die je vandaag geleerd hebt."

Wordt vervolgd mensen, wordt vervolgd...